Adam Sanat Akademi

Yan flüt nota yerleri ve parmak pozisyonları illüstrasyonu
İllüstrasyon: Yan flüt nota yerleri

Yan flütte notalar, sol elin başparmağı ve üç parmağı ile sağ elin üç parmağının perdeleri kapatma düzeniyle çıkar. Yeni başlayanlar genellikle Do’dan değil, sol elle çalınan Si, La ve Sol notalarından başlar; ardından sağ el eklenerek Fa, Mi ve Re’ye inilir. Bu yazıda ilk oktavın parmak düzenini tablo hâlinde verdik, doğru tutuşu ve ilk çalışmaları anlattık.

Parmaklar nasıl numaralanır?

Flütte sol el ağızlığa yakın, sağ el ayak tarafına yakın durur. Tablolarda parmaklar şöyle gösterilir:

  • Sol el: başparmak (arkadaki Si perdesi), 1 = işaret, 2 = orta, 3 = yüzük parmağı. Sol serçe parmak Sol diyez perdesi içindir.
  • Sağ el: 1 = işaret, 2 = orta, 3 = yüzük parmağı. Sağ serçe parmak, çoğu notada Mi bemol perdesine basılı durur; bu flütün dengesini ve sesin doğruluğunu sağlar.
  • Sağ başparmak perdeye basmaz, flütün altından destek verir.

İlk oktav nota yerleri tablosu

NotaSol elSağ elSağ serçe
Si (B)Başparmak + 1—Mi bemol perdesi basılı
La (A)Başparmak + 1 + 2—Mi bemol perdesi basılı
Sol (G)Başparmak + 1 + 2 + 3—Mi bemol perdesi basılı
Fa diyez (F#)Başparmak + 1 + 2 + 33Mi bemol perdesi basılı
Fa (F)Başparmak + 1 + 2 + 31Mi bemol perdesi basılı
Mi (E)Başparmak + 1 + 2 + 31 + 2Mi bemol perdesi basılı
Re (D)Başparmak + 1 + 2 + 31 + 2 + 3Serbest
Do (C, en pes)Başparmak + 1 + 2 + 31 + 2 + 3Ayak bölümündeki Do perdesi
Fa diyez notasında sağ elin orta parmağı değil yüzük parmağı kullanılır. Yeni başlayanların en sık yaptığı hatalardan biri budur.

Neden Si, La, Sol ile başlanır?

Bu üç nota yalnızca sol elle çalınır; öğrenci bir yandan ağızlığa doğru üflemeyi, bir yandan flütü dengede tutmayı öğrenirken az sayıda parmağa odaklanır. Pes Do ve Re ise bütün deliklerin tam kapanmasını ve daha kontrollü bir hava akımını gerektirir; bu yüzden birkaç hafta sonraya bırakılır.

İkinci oktav nasıl çıkar?

İkinci oktavda Mi’den La’ya kadar olan notalar çoğunlukla birinci oktavla aynı parmaklarla, ancak dudak açıklığı daraltılıp hava daha hızlı gönderilerek çıkar. Re ve Mi bemol gibi bazı notaların parmak düzeni ise farklıdır. Üçüncü oktav ayrı parmak pozisyonları ister. Bu geçişleri öğretmen eşliğinde öğrenmek, yanlış alışkanlıkları önler.

Doğru tutuş

  • Flüt; çene, sol elin işaret parmağının kökü ve sağ başparmak olmak üzere üç noktadan dengelenir.
  • Parmaklar hafif kıvrık durur, perdelere parmak uçlarının yumuşak kısmıyla basılır.
  • Omuzlar gevşek, baş dik tutulur; flüt yere paralel ya da hafif aşağı eğik olur.
  • Ağızlık deliğinin yaklaşık üçte biri alt dudakla örtülür, hava deliğin karşı kenarına yönlendirilir.

İlk hafta çalışma planı

  1. Sadece başlıkla (flütün ağızlık bölümü) ses çıkarma: günde 5 dakika.
  2. Si notasında uzun sesler: 4 vuruş çal, 4 vuruş dinlen.
  3. Si – La – Sol inişi ve çıkışı, yavaş tempoda.
  4. Bu üç notayla basit ezgiler, örneğin “Si La Sol, Si La Sol” kalıpları.
  5. Her çalışmanın sonunda flütü temizleme çubuğu ve bezle kurulama.
Ezgilerin notalarını okumakta zorlanıyorsanız nota nasıl okunur rehberimizden başlayabilirsiniz. Flütle çalınabilecek parçalar için yan flüt ve çalınabilecek şarkılar yazımıza bakın.

Sık sorulan sorular

Yan flütte ilk öğrenilen nota hangisi?

Genellikle Si notasıdır; yalnızca sol elin başparmağı ve işaret parmağıyla çalınır.

Blok flüt ile yan flütün nota yerleri aynı mı?

Hayır. Blok flüt delikli, yan flüt perdeli bir çalgıdır ve parmak düzenleri farklıdır.

Ses çıkmıyorsa ne yapmalıyım?

Önce sadece başlıkla ses çıkarmayı deneyin. Ses çıkıyor ama flüt takılınca çıkmıyorsa perdeler tam kapanmıyor olabilir. Sorun sürerse flütün bir teknisyen tarafından kontrol edilmesi gerekir.

Yan flütü öğretmen eşliğinde öğrenin

Adam Sanat Akademisi’nde yan flüt dersleri birebirdir ve deneme dersi ücretsizdir. Ümitköy, Salı–Pazar 10:00–20:00.

Yan flüt kursu 0312 235 67 98

Bu yazıda yararlanılan kaynaklar

  • Boehm sistemi yan flüt standart parmak düzeni (öğrenci flüt metotlarında yer alan temel tablo).