Gitar tabı, nota bilmeden gitar çalmayı sağlayan basit bir yazım biçimidir. Altı yatay çizgi gitarın altı telini gösterir: en üstteki çizgi en ince tel (Mi, e), en alttaki çizgi en kalın teldir (Mi, E). Çizgilerin üzerindeki sayılar hangi perdeye basılacağını, 0 ise telin boş çalınacağını söyler. Tab soldan sağa okunur. Bu yazıda tab okumayı örneklerle anlattık ve yeni başlayanlar için kolay bir tab verdik.
Tabdaki çizgiler ve sayılar
Tabda altı çizgi vardır ve gitarı kucağınızda tuttuğunuzda yere en yakın tel en üstte yazılır. Yani tab, gitarın üstten görünüşünün “ters” hâlidir:
e |------ 1. tel (en ince, Mi) B |------ 2. tel (Si) G |------ 3. tel (Sol) D |------ 4. tel (Re) A |------ 5. tel (La) E |------ 6. tel (en kalın, Mi)
Teller ve notaları hakkında ayrıntı için gitar tel isimleri ve notaları yazımıza bakabilirsiniz.
İlk örnek: tek tek notalar
e |-----------0-1-3- B |-----0-1-3------- G |-0-2-------------
Bu tabı soldan sağa okuyun: 3. tel boş, 3. tel 2. perde, 2. tel boş, 2. tel 1. perde, 2. tel 3. perde, 1. tel boş, 1. tel 1. perde ve 1. tel 3. perde. Bu sıra Sol, La, Si, Do, Re, Mi, Fa, Sol notalarını, yani Sol’den bir üst Sol’e uzanan basit bir çıkıcı diziyi verir.
Akorlar tabda nasıl yazılır?
Aynı dikey hizadaki sayılar birlikte çalınır. Örneğin Mi minör (Em) akoru tabda şöyle görünür:
e |-0- B |-0- G |-0- D |-2- A |-2- E |-0-
Akor şemaları için gitar akorları yazımıza bakabilirsiniz.
Tab işaretleri: h, p, /, b, ~
| İşaret | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| h | Hammer-on: Teli tekrar çekmeden, sol el parmağını perdeye vurarak yeni notayı çıkarmak | 5h7 |
| p | Pull-off: Parmağı telden çekerek alttaki notayı çıkarmak | 7p5 |
| / ve \ | Kaydırma (slide): Parmağı tel üzerinde yukarı veya aşağı kaydırmak | 5/7, 7\5 |
| b | Bend: Teli iterek sesi inceltmek | 7b9 |
| ~ | Vibrato: Sesi dalgalandırmak | 7~ |
| x | Susturulmuş (ölü) nota | x |
Kolay gitar tabı: Neşeye Övgü
Beethoven’ın 9. Senfoni’sindeki “Neşeye Övgü” ezgisi telif koruması dışındadır ve yalnızca iki tel kullanılarak çalınabilir:
e |-0-0-1-3-|-3-1-0---|-------0-|-0-------| B |---------|-------3-|-1-1-3---|---3-3---|
Nota adlarıyla: Mi Mi Fa Sol | Sol Fa Mi Re | Do Do Re Mi | Mi Re Re. Önce çok yavaş çalın, her notayı eşit uzunlukta tutun; son ölçüde ilk Mi’yi biraz uzatıp Re’yi kısa çalın.
Tabın eksik yanı: ritim
Basit tablar hangi notanın çalınacağını gösterir ama ne kadar süreceğini göstermez. Bu yüzden tabı, parçanın kaydını dinleyerek çalışmak gerekir. Bazı tablarda ritim, tabın üstüne nota değerleriyle eklenir. Uzun vadede nota okumayı öğrenmek, ritmi de doğru çalmanızı sağlar; bkz. nota nasıl okunur.
Sık sorulan sorular
Tab mı öğrenmeli, nota mı?
Tab hızlı başlamak için pratiktir. Nota ise ritmi de gösterdiği için daha eksiksizdir. Klasik gitarda nota, elektro ve akustik gitarda tab daha yaygın kullanılır; ikisini birlikte öğrenmek en iyisidir.
Tabdaki 0 ne demek?
Telin boş, yani hiçbir perdeye basmadan çalınacağını gösterir.
Tab bas gitar için de kullanılır mı?
Evet. Bas gitar tabında genellikle dört çizgi bulunur.
Adam Sanat Akademisi YouTube kanalından bir gitar performansı.
Bu yazıda yararlanılan kaynaklar
- L. van Beethoven, 9. Senfoni, 4. bölüm “Neşeye Övgü” teması (kamu malı).